Japonizacja

Dlaczego kręcą nas chińskie bajki?

Japonizacja. Anime i jego polscy fani Piotra Siudy i Anny Koralewskiej – recenzja książki

 

japonizacja-anime-i-jego-polscy-fani-piotr-siuda-anna-koralewskaNa Japonizację trochę się naczekałam: miała ukazać się w lutym 2014 r., ostatecznie pojawiła się dopiero podczas wakacji, więc nie zdążyłam skorzystać z niej podczas pisania pracy magisterskiej. Nie zrezygnowałam jednak z przeczytania jej, w końcu naukowe i popularnonaukowe opracowania tematów związanych z mangami i anime to u nas rzadkość.

Nazwiska autorów były dla mnie gwarancją, że będzie to dobra i rzeczowa książka z pogranicza socjologii i kulturoznawstwa. Piotr Siuda jest socjologiem, wykładowcą akademickim zainteresowanym tematyką popkultury i fanizmu. Osobiście bardzo lubię jego publikacje (znam Kultury prosumpcji i liczne artykuły dostępne na stronie autora lub na jego profilu na academia.edu) – ich kompozycja zawsze jest bardzo dobrze pomyślana, a język nie jest hermetyczny, pomimo że są to teksty naukowe. Annę Koralewską kojarzę tylko z jednego artykułu poświęconego fandomowi mangi i anime, jednak dzięki temu wiedziałam, że autorka jest zaznajomiona z tą tematyką.

Nie pomyliłam się w swoich przypuszczeniach – Japonizacja faktycznie jest publikacją dobrą, wyczerpująco omawiającą zjawiska, którym została poświęcona. Celem było przedstawienie procesu japonizacji (wkraczania japońskich tekstów kultury na ogólnoświatowy rynek popkulturowy i ich zadomawiania się tam) na przykładzie anime (japońskich filmów i seriali animowanych). Książka podzielona została na trzy części: dotyczącą anime, fanów i polskiej społeczności fansuberów anime. Każda część składa się z kilku niezatytułowanych rozdziałów i wielu podrozdziałów, które z kolei tytuły posiadają.

Część pierwsza, Globalne oddziaływanie anime, rozpoczyna się rozdziałem poświęconym globalizacji i rzekomej dominacji Stanów Zjednoczonych w światowej popkulturze, początkom popularności anime na świecie oraz sposobom dystrybucji tych tekstów kultury na zagraniczne rynki i związanym z tym problemom. Dalej autorzy skupili się na powodach popularności anime. W rozdziale drugim zwrócili uwagę na amerykańskość tych produkcji oraz na ich japońskość. Zakwestionowali także poglądy głoszące bezwonność anime. W kolejnym rozdziale omówili inne powody popularności, jak np. powtórkowość, odmienność tematyki czy stylu rysowania.

Druga część zatytułowana została Otaku, czyli o fanach. Rozdział czwarty traktuje o fanach ogólnie – mowa jest o rozwoju ich wizerunku w społeczeństwie oraz o wyróżniających ich cechach i zachowaniach: kolekcjonowaniu znaczeń, entuzjazmie, produktywności, łączeniu się w społeczności internetowe i korzystaniu z kolektywnej inteligencji. Następny rozdział autorzy poświęcili fanom anime: poruszona została m.in. kwestia słowa otaku, a także omówiona rola fanów jako propagatorów swojego hobby. Rozdział szósty przedstawia z kolei fanów w kontekście postmodernizmu i tożsamości narodowej.

Ostatnią część stanowi monografia poświęcona polskim fansuberom anime (fanom tworzącym napisy do japońskich filmów i seriali animowanych). Pojawił się tam niewielki słowniczek niezbędnych terminów, historia rozwoju tej społeczności, opis przebiegu pracy fansuberów, ich cele i motywacje. Poruszona została kwestia legalności tego typu działań, a także zasady rządząc tym światkiem: kultura daru (od fanów dla fanów), brak korzyści materialnych itd.

Na końcu książki znajduje się aneks metodologiczne, który opisuje przebieg badań przeprowadzonych na potrzeby ostatniej części publikacji. Czytelnik dostaje także obszerną bibliografię oraz indeks nazwisk.

Teraz czas trochę ponarzekać. Odnośnie do treści nie mam uwag krytycznych, odzywa się we mnie jednak edytorskie wykształcenie i każe się poczepiać. Na pierwszy ogień idzie spis treści – według mnie źle skonstruowany. Uwzględnia części i rozdziały, nie zawiera za to podrozdziałów. Wspominałam wyżej, że rozdziały nie były tytułowane, dlatego ktoś, kto sięga po książkę, nie będzie wiedział, o czym są. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że gdy szukam czegoś w publikacji naukowej lub chcę sprawdzić, jaki zakres tematów obejmuje, to najpierw sprawdzam spis treści. A jeśli znajduję w nim jedynie „rozdział I”, „rozdział II” itd., to nie spełnia on swojej funkcji i obniż wartość użytkową całej książki.

Drugą kwestią, która nie daje mi spokoju, jest umiejscowienie odnośników do przypisów. Przyznaję, że nie wiem, czy są jakieś ustalone reguły wstawiania przypisów, czy to tylko uzus, jednak z takim rozwiązaniem, jak w Japonizacji, nigdy wcześniej się nie spotkałam, niesamowicie mnie ono irytowało i przeszkadzało w lekturze. Postaram się krótko wyjaśnić, o co mi chodzi na wymyślonym, głupim przykładzie. Mamy sytuację, w której autor powołuje się na innego badacza i relacjonuje np. jego przekonania: „Kowalski stwierdził, że kawa jest zdrowsza od herbaty”. I w takim przypadku odnośnik do przypisu bibliograficznego – zgodnie ze znaną mi praktyką – powinien znajdować się na końcu zdania (bądź całej przytaczanej teorii). W omawianej książce jednak odnośnik ten znajdował się po nazwisku badacza (sugerując przypis biograficzny) albo po orzeczeniu w zdaniu nadrzędnym. Nie, nie i jeszcze raz nie dla takiego rozwiązania.

I ostatnia kwestia: pojawiło się parę błędów – literówki, źle odmienione nazwiska, powtórzenia, błędy stylistyczne i składniowe. Nie było tego dużo, wiadomo, błąd może się wkraść zawsze, uderzyło mnie jednak to, że był jeden fragment (2-3 akapity), w którym błędów było więcej – jakby został pominięty podczas korekty.

Tyle edytorskiego narzekania, pora przejść do podsumowania. Książkę uważam za dobrą i polecam, jeżeli jest ktoś zainteresowany tą tematyką, szczególnie jeśli ktoś dopiero zaczyna przygodę z naukowym spojrzeniem na zagadnienia fanizmu i anime.

 

Tytuł Japonizacja. Anime i jego polscy fani
Autor Piotr Siuda, Anna Koralewska
Seria wydawnicza Kontinuum
Miejsce i data wydania Gdańsk 2014
Wydawnictwo Wydawnictwo Naukowe Katedra
Wydanie I
Strony 348
ISBN 978-83-63434-17-5
Format B6+ (~12×19,5 cm)
Okładka i inne miękka
Typ naukowa
Cena okładkowa 35 zł

 

Dostęp: Biblioteka Główna UP

Kraków, 17 stycznia 2015

 

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s